Stanowisko Polskiego Klubu Dostępu Naczyniowego wypracowane przez grupę ekspertów: Jarosław Leś, Dariusz Fenikowski, Paweł Grudzień, Joanna Grzesiak, Jarosław Janc, Agnieszka Malczewska, Tadeusz Małas, Rafał Młynarski, Alina Paszkowska, Dariusz Polnik, Agnieszka Sobczyk
Celem publikacji jest przedstawienie spójnych zasad postępowania w okresie po wszczepieniu portu dożylnego mających na celu minimalizację ryzyka powstania powikłań.
Zalecenia na pierwsze dni po zabiegu
Na ranę bezpośrednio po zabiegu założono opatrunek z wkładem chłonnym.
Rana musi być przykryta opatrunkiem przez:
- 7-10 dni, jeżeli zostanie zamknięta szwami zewnętrznymi (szwy widoczne na skórze) konieczne jest utrzymanie opatrunków do czasu usunięcia szwów
- 5-7 dni, jeżeli użyto szwów wewnętrznych wchłanianych lub kleju tkankowego (szwów nie widać na skórze)
Unikaj zabrudzenia i/lub zamoczenia opatrunku.
Unikaj noszenia łańcuszków i innych ozdób na szyi do czasu całkowitego wygojenia rany.
Jeśli podczas zabiegu pozostawiono igłę w porcie – ewentualną zmianę opatrunku może wykonać wyłączenie personel medyczny.
Jeśli podczas zabiegu nie pozostawiono igły w porcie i nie znajduje się Pani/Pan w szpitalu, zmiany opatrunku – o ile lekarz nie zaleci inaczej – należy samodzielnie wykonywać nie rzadziej niż co 2 dni oraz zawsze po jego zabrudzeniu, zmoczeniu lub gdy zacznie się on odklejać od skóry.
Jeśli po implantacji portu zostały użyte paski wzmacniające ranę (tzw. steri-strip) należy je odkleić razem z ostatnim opatrunkiem.
Sposób postępowania podczas zmiany opatrunku:
- Dokładnie umyj ręce wodą z mydłem.
- Zdejmij opatrunek nie dotykając rany.
- Załóż nowy jałowy opatrunek w miejscach nacięć skóry (najczęściej zlokalizowanych na szyi i klatce piersiowej).
- Przykładowe wymiary opatrunków samoprzylepnych z wkładem chłonnym: 5 x 7 cm i 8 x 10 cm.
- Przetarcie rany środkiem dezynfekcyjnym nie jest konieczne.
Kąpiel w wannie i pływanie jest przeciwskazane przez pierwsze 14 dni po zabiegu lub gdy igła znajduje się w porcie – rana musi być całkowicie wygojona.
Prysznic całego ciała – o ile lekarz nie zaleci inaczej oraz o ile igła nie znajduje się w porcie – można wziąć dwa dni po zabiegu.
Sposób mycia pod bieżącą wodą:
- Zdejmij opatrunek
- Nie nakładaj produktów myjących na gojącą się ranę.
- Umyj ciało nie dotykając rany.
- Delikatnie osusz ranę jałowym gazikiem (nie pocieraj rany).
- Załóż nowy suchy jałowy opatrunek
W przypadku bólu w okolicy zabiegu zalecane jest:
- Kontynuowanie dotychczasowego leczenia przeciwbólowego lub według zleceń otrzymanych przy wypisie.
- Jeśli przed zabiegiem nie były stosowane leki przeciwbólowe lub nie ujęto ich w zleceniach otrzymanych przy wypisie przez pierwsze 2 dni po zabiegu w przypadku dolegliwości bólowych można stosować doustnie leki dostępne bez recepty: metamizol w dawce 500 mg – 1000 mg i/lub paracetamol w dawce 500 mg – 1000 mg i/lub ibuprofen w dawce 200 – 400 mg co 6 godzin (jeśli nie ma przeciwskazań).
Zalecenia dotyczące bezpieczeństwa w trakcie użytkowania portu
Nie ruszaj igłą wkłutą do portu.
Natychmiast poinformuj personel medyczny:
- jeśli dojdzie do zabrudzenia lub zmoczenia opatrunku lub gdy zacznie się on odklejać od skóry.
- jeśli podawany płyn przestaje płynąć swobodnie.
- jeśli w dołączonym do igły przewodzie (drenie) pojawi się krew.
Skontaktuj się z lekarzem:
- jeśli zauważysz zmiany w wyglądzie obszaru wokół portu.
- jeśli pojawi się gorączka, obrzęk lub zaczerwienienie tkanek, wyciek płynnej treści.
- jeśli dojdzie do rozejścia się brzegów rany.
- jeśli wystąpi obrzęk twarzy, szyi, kończyny górnej
Informacje i zalecenia ogólne
Port może być używany bezpośrednio po zabiegu implantacji.
Od dnia zabiegu można spać na brzuchu/boku po stronie implantacji portu pod warunkiem, że w porcie nie znajduje się igła i jeśli nie sprawia to dolegliwości.
Ograniczenie codziennej aktywności fizycznej nie jest wymagane.
Wyczynowe/intensywne uprawianie sportów nie jest wskazane przez miesiąc po implantacji portu.
Aby uniknąć uszkodzenia komory i cewnika portu zalecane jest:
- Ograniczenie uprawiania sportów ekstremalnych i kontaktowych, gdy istnieje ryzyko urazu w okolicy implantu.
- Unikanie noszenia plecaków i toreb w taki sposób, że pasek / ramiączko będzie przebiegało w okolicy implantu.
- Ograniczenie wykonywania ćwiczeń związanych z napięciem mięśni obręczy barkowej oraz czynności z uniesionymi rękami.
Przez cały czas posiadania portu należy dbać by skóra nad portem nie była wysuszona. Zalecamy w tym celu stosować miejscowo po wygojeniu się rany środki nawilżające lub natłuszczające skórę.